Najważniejsze
- Art. 10a ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt zabrania wprowadzania do obrotu psów i kotów poza miejscem ich chowu lub hodowli oraz handlu nimi na targowiskach, targach i giełdach.
- Nabywca, który kupuje psa lub kota na bazarze, parkingu pod centrum handlowym albo z dowozem w bagażniku, również popełnia wykroczenie (zakaz z art. 10b ust. 1, kara grzywny z art. 37e ustawy o ochronie zwierząt)!
- Ogłoszenia typu oddam za darmo za zwrotem kosztów wyżywienia 1500 zł albo sprzedam smycz za 2000 zł, a szczeniak gratis są pozornymi czynnościami prawnymi mającymi ukryć nielegalny handel.
- Osoby prywatne nieposiadające zarejestrowanej hodowli nie mogą sprzedawać psów ani kotów — bezpieczna adopcja odbywa się przez zweryfikowane schroniska, fundacje i stowarzyszenia.
Co dokładnie zabrania art. 10a ustawy o ochronie zwierząt i co grozi kupującemu?
Nowelizacja ustawy o ochronie zwierząt wprowadziła w art. 10a trzy kluczowe zakazy. Po pierwsze, zabrania się wprowadzania do obrotu zwierząt domowych na targowiskach, targach i giełdach (ust. 1 pkt 1). Po drugie, zabrania się wprowadzania do obrotu psów i kotów poza miejscem ich chowu lub hodowli (ust. 1 pkt 3). Po trzecie, zabrania się rozmnażania psów i kotów w celach handlowych (ust. 2), przy czym zakaz ten nie dotyczy hodowli zwierząt zarejestrowanych w ogólnokrajowych organizacjach społecznych, których statutowym celem jest działalność związana z hodowlą rasowych psów i kotów (art. 10a ust. 6).
Przepisy te oznaczają, że legalna sprzedaż szczeniaka lub kociaka wymaga spełnienia łącznie dwóch warunków: sprzedający musi prowadzić zarejestrowaną hodowlę (i zgłosić dział specjalny produkcji rolnej w urzędzie skarbowym), a samo przekazanie zwierzęcia i zawarcie umowy musi nastąpić fizycznie w miejscu prowadzenia tej hodowli. Ustawodawca celowo nakazał odbiór w miejscu chowu, aby kupujący widział na własne oczy warunki, w jakich żyje suka lub kotka wraz z miotem.
Mało kto zdaje sobie sprawę, że odpowiedzialność karna z ustawy o ochronie zwierząt dotyczy nie tylko handlarza, ale również klienta. Zgodnie z art. 10b ust. 1 i art. 37e ustawy, kto nabywa zwierzę domowe na targowisku, targu lub giełdzie albo nabywa psa lub kota poza miejscem jego chowu lub hodowli (z wyjątkiem nabycia ze schroniska oraz od organizacji społecznej, której statutowym celem jest ochrona zwierząt), podlega karze grzywny, a sprzedawcy grozi za to areszt albo grzywna (art. 37 ust. 1). Odbiór szczeniaka na stacji benzynowej w połowie drogi między miastami jest więc złamaniem prawa przez obie strony transakcji. Od 11 czerwca 2028 r. ustawa o KROPiK zakaże ponadto sprzedaży, oddania i kupna psa lub kota, który nie ma czipa i wpisu do rejestru (art. 18).
Smycz za 1500 zł i szczeniak gratis — jak handlarze próbują obchodzić przepisy?
Po zablokowaniu otwartej sprzedaży kundelków i zwierząt w typie rasy w serwisach ogłoszeniowych nielegalni rozmnażacze zaczęli stosować kilka powtarzalnych schematów. Pierwszym z nich jest pozorna darowizna: ogłoszenie figuruje w kategorii Oddam za darmo, jednak w treści lub podczas rozmowy telefonicznej sprzedający żąda kilkuset, a nawet kilku tysięcy złotych tytułem rzekomego zwrotu kosztów odrobaczenia, szczepienia, karmy i opieki nad miotem. W świetle art. 83 Kodeksu cywilnego taka czynność jest pozorna i ukrywa zwykłą umowę sprzedaży poza zarejestrowaną hodowlą.
Drugim sposobem było zakładanie po 2012 roku dziesiątek drobnych stowarzyszeń o nazwach brzmiących podobnie do międzynarodowych federacji kynologicznych, które wydawały odręcznie wypisane metryki każdemu psu o zbliżonym wyglądzie do maltańczyka, yorka czy buldoga francuskiego bez jakiejkolwiek weryfikacji pochodzenia i badań genetycznych rodziców. Trzecim wariantem są oszustwa typowo wyłudzeniowe: ogłoszeniodawca publikuje skradzione z zagranicznych kont zdjęcia rasowych szczeniąt w okazyjnej cenie i żąda wpłaty zaliczki BLIK-iem na rezerwację lub opłacenie specjalistycznego kuriera zwierzęcego, po czym kontakt całkowicie się urywa.
Nasz portal bezwzględnie egzekwuje przepisy art. 10a ustawy o ochronie zwierząt: w sekcji ogłoszeń psy i koty mogą być publikowane wyłącznie jako bezpłatne adopcje przez zweryfikowane organizacje pożytku publicznego, fundacje, stowarzyszenia i schroniska. Każda próba ukrycia opłaty handlowej za psa lub kota albo dodania oferty przez niezweryfikowany podmiot jest blokowana przez moderację.
Nigdy nie wpłacaj zaliczki za transport zwierzęcia kurierem!
W Polsce żadna legalna firma kurierska nie przewozi szczeniąt i kociąt w paczkach ani na zlecenie anonimowych ogłoszeniodawców. Żądanie przedpłaty, zwykle kilkuset złotych, na klatkę transportową, ubezpieczenie przewozu lub rezerwację psa przed obejrzeniem go na żywo w hodowli to w 100% próba wyłudzenia pieniędzy.
Prawdziwy koszt taniego szczeniaka: parwowiroza, panleukopenia i wady genetyczne
Pozorna oszczędność rzędu dwóch lub trzech tysięcy złotych przy zakupie psa lub kota z niezweryfikowanego źródła bardzo szybko zamienia się w wielotysięczne rachunki w całodobowej klinice weterynaryjnej. W pseudohodowlach zwierzęta są rozmnażane przy każdej cieczce lub rui bez badań w kierunku chorób dziedzicznych (takich jak dysplazja stawów biodrowych i łokciowych, kardiomiopatia przerostowa HCM u kotów, wielotorbielowatość nerek PKD czy ataksja móżdżkowa), a często także w bliskim pokrewieństwie.
Aby zmniejszyć koszty wyżywienia, nieuczciwi handlarze oddzielają szczenięta i kocięta od matki już w 4. lub 5. tygodniu życia (zamiast po ukończeniu minimum 8–12 tygodni), często fałszując datę urodzenia w książeczce zdrowia. Tak młode zwierzęta tracą odporność siarową, zanim ich własny układ immunologiczny zdoła wytworzyć przeciwciała po szczepieniu. W zatłoczonych pomieszczeniach dochodzi do masowych zakażeń parwowirozą (u psów), panleukopenią (u kotów), koronawirozą oraz inwazją giardii i kokcydiów.
Okres inkubacji parwowirozy wynosi od 3 do 7 dni. W momencie odbioru szczeniak po podaniu leków przeciwgorączkowych i kroplówki wydaje się wesoły, ale po 48 godzinach w nowym domu pojawia się krwawa biegunka, uporczywe wymioty i skrajne odwodnienie. Intensywna hospitalizacja z przetaczaniem osocza kosztuje zwykle kilka tysięcy złotych i mimo wysiłków lekarzy nie zawsze ratuje życie zwierzęcia.
| Kryterium weryfikacji | Rzetelna hodowla (ZKwP/FCI, FPL/FIFe, WCF, TICA) | Pseudohodowla / nielegalny handlarz |
|---|---|---|
| Miejsce odbioru zwierzęcia | Wyłącznie w domu hodowcy; kupujący widzi matkę miotu i warunki bytowe | Propozycja spotkania na parkingu, stacji paliw, giełdzie lub dowozu pod dom |
| Wiek wydania do nowego domu | Szczenięta min. po 8. tygodniu, kocięta min. po 12. tygodniu życia | Często 5–6 tygodni; zwierzęta niesamodzielne, z zaniżoną wagą |
| Dokumentacja pochodzenia i zdrowia | Wielopokoleniowy rodowód uznanej federacji, wyniki badań genetycznych rodziców, czip, odrobaczenia i szczepienia | Brak dokumentów albo jednostronicowa metryka bez przodków, pusta książeczka bez pieczęci lekarza |
| Umowa i zainteresowanie losem zwierzęcia | Szczegółowa pisemna umowa z danymi stron i numerem czipa; hodowca pyta o warunki w nowym domu | Brak umowy lub fikcyjna umowa na wyprawkę; sprzedający chce jak najszybciej przyjąć gotówkę |
Gdzie zgłosić nielegalną sprzedaż psów i kotów oraz pseudohodowlę?
Jeżeli natrafisz w internecie na ogłoszenie naruszające zakaz z art. 10a albo podczas wizyty pod wskazanym adresem zobaczysz zwierzęta przetrzymywane w klatkach, stodole, piwnicy czy bez dostępu do wody i opieki weterynaryjnej, nie kupuj szczeniaka z litości. Wykupienie chorego zwierzęcia finansuje kolejny miot i utwierdza handlarza w opłacalności procederu.
Zabezpiecz dowody: zrób zrzuty ekranu ogłoszenia wraz z widocznym numerem telefonu, adresem URL i datą, zapisz korespondencję SMS lub z komunikatora. Sam fakt oferowania psów i kotów do sprzedaży poza miejscem chowu lub na targowisku zgłoś na Policję (jako wykroczenie z art. 37 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt, a w przypadku kupującego z art. 37e) oraz do administratora portalu ogłoszeniowego w trybie zgłoszenia nielegalnych treści (DSA).
Jeżeli natomiast warunki utrzymywania zwierząt wskazują na rażące zaniedbanie, choroby zakaźne lub znęcanie się (art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt), zawiadom niezwłocznie właściwego Powiatowego Lekarza Weterynarii oraz lokalną organizację społeczną, której statutowym celem jest ochrona zwierząt, uprawnioną do przeprowadzenia interwencji w trybie art. 7 ust. 3 ustawy.
- Policja lub Straż Miejska — zgłoszenie handlu na targowisku, giełdzie, parkingu lub sprzedaży poza zarejestrowaną hodowlą (art. 10a i 10b w zw. z art. 37 ust. 1 i art. 37e u.o.z.).
- Powiatowy Inspektorat Weterynarii — kontrola dobrostanu, szczepień i warunków sanitarno-weterynaryjnych w miejscu przetrzymywania zwierząt.
- Urząd Skarbowy — zawiadomienie o prowadzeniu niezgłoszonego obrotu handlowego zwierzętami i unikaniu opodatkowania.
Przeglądaj bezpieczne adopcje od zweryfikowanych organizacji
Wszystkie psy i koty w naszym dziale adopcji pochodzą wyłącznie ze sprawdzonych fundacji, stowarzyszeń i schronisk. Poznaj zwierzęta szukające domu w Twojej okolicy.
Przejdź do narzędzia



